គន្លឹះសរសេរអត្ថបទឱ្យបានល្អក្នុងរយៈពេលខ្លី

ហេតុអ្វីត្រូវធ្វើគ្រោងជាមុន

អត្ថបទភាគច្រើនដែលសរសេរមិនបានល្អ គឺខុសតាំងពីមុនប្រយោគទីមួយ។ អ្នកសរសេរចាប់ផ្តើមដោយមានតែប្រធានបទ តែគ្មានអំណះអំណាង សរសេរបានបីកថាខណ្ឌទើបដឹងថាខ្លួនចង់និយាយអ្វី ហើយអស់ពេលមិនអាចត្រឡប់ទៅកែផ្នែកដើមបាន។

គ្រោងអត្ថបទជួយឱ្យអ្នករកឃើញគំនិតនោះតាំងពីដំបូង។ ការប្តូរគំនិតក្នុងគ្រោង គឺគ្រាន់តែគូសបន្ទាត់មួយចោល។ ការប្តូរគំនិតក្នុងអត្ថបទដែលសរសេររួច គឺត្រូវសរសេរច្រើនទំព័រឡើងវិញ។ ១០ នាទីគឺគ្រប់គ្រាន់ បើអ្នកប្រើវាត្រូវកន្លែង។

នាទីទី ១–២៖ អានសំណួរឱ្យបានច្បាស់

សូមគូសបន្ទាត់ក្រោមពាក្យបញ្ជា ព្រោះវាប្រាប់ថាត្រូវសរសេរអត្ថបទប្រភេទណា៖

• វិភាគ — បំបែកជាផ្នែកៗ ហើយបង្ហាញថាវាដំណើរការយ៉ាងណា
• វាយតម្លៃ — ធ្វើការវិនិច្ឆ័យ ហើយការពារវា
• ប្រៀបធៀប — បង្ហាញទាំងចំណុចដូច និងចំណុចខុស រួចធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន
• ពិភាក្សា — ពិនិត្យមើលច្រើនជ្រុង មុននឹងបញ្ចេញទស្សនៈ

អត្ថបទដែលសរសេរបានល្អ ប៉ុន្តែឆ្លើយខុសសំណួរ នៅតែបានពិន្ទុទាប។

នាទីទី ៣–៤៖ សរសេរអំណះអំណាងចម្បង

អំណះអំណាងចម្បង (thesis) មិនមែនជាប្រធានបទទេ។ វាជាទស្សនៈដែលអ្នកដទៃអាចមិនយល់ស្រប។

ប្រធានបទ៖ បណ្តាញសង្គម និងយុវវ័យ។

អំណះអំណាងខ្សោយ៖ បណ្តាញសង្គមមានទាំងផលល្អ និងផលអាក្រក់ចំពោះយុវវ័យ។ (គ្មាននរណាជំទាស់ទេ ដូច្នេះគ្មានអ្វីត្រូវបញ្ជាក់។)

អំណះអំណាងខ្លាំង៖ សាលារៀនគួរបង្រៀនសិស្សឱ្យចេះគ្រប់គ្រងការប្រើបណ្តាញសង្គម ជាជាងហាមឃាត់ទូរស័ព្ទ ព្រោះការហាមឃាត់មិនផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយានៅក្រៅសាលា ហើយមិនបង្កើតវិន័យខ្លួនឯង។

អំណះអំណាងខ្លាំងមានទស្សនៈច្បាស់ និងមានហេតុផល។ ហេតុផលទាំងនោះនឹងក្លាយជាកថាខណ្ឌរបស់អ្នក។

បើអ្នកទាល់គំនិត សូមប្រើទម្រង់ប្រយោគនេះ៖ «ទោះបីជា ______ ក៏ដោយ ______ ព្រោះ ______ និង ______។»

នាទីទី ៥–៧៖ ជ្រើសរើសចំណុចសំខាន់

សូមរាយហេតុផល និងឧទាហរណ៍ទាំងអស់ដែលអ្នកគិតឃើញ រួចជ្រើសរើសពីរទៅបួនចំណុចដែលខ្លាំងជាងគេ។ សម្រាប់ចំណុចនីមួយៗ សូមសរសេរមួយប្រយោគ។ នេះជាប្រយោគប្រធានបទនៃកថាខណ្ឌ។

សូមសាកល្បងចំណុចនីមួយៗដោយសំណួរពីរ៖

1. តើវាគាំទ្រអំណះអំណាងចម្បងដោយផ្ទាល់ទេ? បើមិនគាំទ្រ សូមកាត់ចេញ។
2. តើវាខុសពីចំណុចផ្សេងទៀតទេ? ចំណុចពីរដែលជាគំនិតតែមួយ ធ្វើឱ្យអត្ថបទច្រំដែល។

បន្ទាប់មក សូមរៀបលំដាប់។ លំដាប់ដែលគេប្រើញឹកញាប់គឺពីខ្សោយទៅខ្លាំង ដើម្បីបញ្ចប់ដោយចំណុចល្អបំផុត។

នាទីទី ៨–៩៖ ភ្ជាប់ភស្តុតាង

នៅក្រោមចំណុចនីមួយៗ សូមកត់ភស្តុតាងដែលអ្នកនឹងប្រើ៖ សម្រង់សម្តី តួលេខ ឧទាហរណ៍ ឬព្រឹត្តិការណ៍។ ពីរបីពាក្យគឺគ្រប់គ្រាន់។

ជំហាននេះបង្ហាញចំណុចខ្សោយតាំងពីដំបូង។ បើអ្នកគិតរកភស្តុតាងមិនឃើញ សូមរកវា ឬប្តូរចំណុចនោះចេញ។

សូមបន្ថែមមួយបន្ទាត់សម្រាប់ ទស្សនៈផ្ទុយ៖ តើអ្នកដែលមិនយល់ស្របនឹងនិយាយអ្វី ហើយអ្នកនឹងឆ្លើយតបយ៉ាងណា? ការបញ្ចូលចំណុចនេះជាភាពខុសគ្នាច្បាស់បំផុតរវាងអត្ថបទមធ្យម និងអត្ថបទល្អ។

នាទីទី ១០៖ រៀបចំសេចក្តីបញ្ចប់

សូមសរសេរមួយបន្ទាត់សម្រាប់សេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ កុំគ្រាន់តែនិយាយអំណះអំណាងឡើងវិញ សូមប្រាប់ថាហេតុអ្វីវាសំខាន់។

បន្ទាប់មក សូមអានតែអំណះអំណាងចម្បង និងប្រយោគប្រធានបទតាមលំដាប់។ វាគួរតែជាសេចក្តីសង្ខេបនៃអត្ថបទទាំងមូល។

ឧទាហរណ៍

សំណួរ៖ «តើសាលារៀនគួរហាមឃាត់ទូរស័ព្ទដៃកម្រិតណា?»

អំណះអំណាងចម្បង៖ សាលាគួរកំណត់ការប្រើទូរស័ព្ទក្នុងម៉ោងរៀន ប៉ុន្តែមិនគួរហាមឃាត់ទាំងស្រុង ព្រោះការកំណត់ការពារការផ្តោតអារម្មណ៍ ចំណែកការហាមឃាត់ទាំងស្រុងដកឱកាសបង្រៀនការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ។

• ចំណុចទី ១ — ទូរស័ព្ទក្នុងម៉ោងរៀនរំខានការផ្តោតអារម្មណ៍។ ភស្តុតាង៖ សារជូនដំណឹងកាត់ផ្តាច់ការគិត។
• ចំណុចទី ២ — ការហាមឃាត់ទាំងស្រុងពិបាកអនុវត្ត។ ភស្តុតាង៖ គ្រូចំណាយពេលដកហូតទូរស័ព្ទ ហើយសិស្សប្រើដោយលួចលាក់។
• ចំណុចទី ៣ — សិស្សត្រូវរៀនគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង។ ភស្តុតាង៖ ទូរស័ព្ទជាផ្នែកនៃជីវិតការងារពេលធំឡើង។
• ទស្សនៈផ្ទុយ៖ អ្នកខ្លះថាមានតែការហាមឃាត់ទាំងស្រុងទេដែលច្បាស់លាស់។ ចម្លើយតប៖ ច្បាប់ច្បាស់លាស់សម្រាប់ម៉ោងរៀនក៏ផ្តល់ភាពច្បាស់លាស់ដូចគ្នា។
• សន្និដ្ឋាន៖ គោលដៅគួរតែជាសិស្សដែលចេះគ្រប់គ្រងទូរស័ព្ទ មិនមែនគ្រាន់តែសិស្សដែលត្រូវគេឃាត់មិនឱ្យប្រើ។

កំហុសដែលជួបញឹកញាប់

• សរសេរប្រធានបទជំនួសទស្សនៈ។ «កថាខណ្ឌទី ២៖ សេដ្ឋកិច្ច» មិនប្រាប់អ្វីទេ។
• ចំណុចច្រើនពេក។ បីចំណុចដែលពន្យល់បានល្អ ប្រសើរជាងប្រាំមួយចំណុចដែលស្តើង។
• គ្មានភស្តុតាងក្នុងគ្រោង។
• ចាត់ទុកគ្រោងថាមិនអាចកែបាន។ បើមានគំនិតល្អជាងពេលកំពុងសរសេរ សូមកែគ្រោង។

ពេលទាល់គំនិត

ឧបករណ៍បង្កើតគ្រោងអត្ថបទ របស់យើងទទួលប្រធានបទ និងប្រភេទអត្ថបទ រួចស្នើអំណះអំណាងចម្បងជាមួយគ្រោងដែលមានចំណុចសំខាន់ៗ។

សូមប្រើវាដូចជាយោបល់របស់មិត្តរួមថ្នាក់៖ កែអំណះអំណាងរហូតដល់វាជាទស្សនៈដែលអ្នកពិតជាជឿ ដាក់ភស្តុតាងដែលអ្នកបានរៀនក្នុងថ្នាក់ រួចសរសេរអត្ថបទដោយខ្លួនឯង។ គ្រោងគ្រាន់តែជាជំនួយ ចំណែកគំនិត និងពាក្យពេចន៍គួរតែជារបស់អ្នក។